(TVKT) - Được tác giả tặng quyển sách này khá lâu, nhưng do bộn bề công việc, vả lại cứ nghĩ mình là “nam nhi - đại trượng phu” sao lại đọc sách về ẩm thực! Thế rồi một hôm giật mình, tự trách: ăn uống là một trong nhu cầu cơ bản của con người; đi du lịch đến đâu tôi cũng hay góp ý phê bình chuyện nấu nướng – mùi vị – thực đơn của nhà hàng; đơn giản hơn ở nhà vợ mình chế biến quanh đi quẩn lại chỉ có vài món, vậy sao không xem thử “Những món ăn Việt Nam” của Nguyễn Thu Hương viết gì? Vả lại, sách trình bày song ngữ Việt - Đức, một trong các loại ngữ “lạ”, càng thúc đẩy phải đọc qua. (Tình hình càng thêm “nóng bỏng” khi thiên tài marketing – Philip Kotler – kêu gọi Việt Nam hãy trở thành “nhà bếp thế giới”!)

Hình thức thu hút

Sách trình bày đẹp, in ấn tốt (có phải chăng vì thế giá hơi cao). Tác giả thật khéo chú ý đến hình ảnh từng món ăn trong các bài viết. “Nhìn đã thấy muốn ăn” là cách khen của thực khách khi xem qua thực đơn các nhà hàng (có hình minh họa). Món “Gỏi ngó sen” (tr.73) sống động với màu hồng  của cánh hoa trên nền xanh lá sen lót dưới thức ăn (thực tế tôi chưa bao giờ được ăn món gỏi đẹp như thế) hay chén nước mắm ớt nhìn “bắt mắt” trong món “Bún thịt nướng” (tr.105). Chính những điều này chứng minh cho ta thấy sự làm việc nghiêm túc, công phu của tác giả. Và cũng từ vẻ ngoài thu hút như vậy người đọc càng háo hức tìm hiểu chi tiết, muốn học hỏi cách thức chế biến theo tác phẩm.

Nội dung dễ hiểu

Đọc qua mới vài món, tôi đã tâm đắc vì có thể tự mình nấu theo sách được. Ví dụ như “Canh mướp nấu nghêu” , “Mì thịt heo”…Mỗi bài có cấu trúc đơn giản: số lượng người ăn (thường là 4 phần, riêng phở: 10 phần…); thời gian chuẩn bị và thời gian nấu rất cần thiết vì nó cho người đọc chọn lựa món ăn cần chế biến phù hợp với quỹ thời gian của mình. Thật ngạc nhiên khi biết được rằng nếu làm theo hướng dẫn của sách, nhiều món không tốn nhiều “vàng bạc” như ta nghĩ (“Thời giờ là vàng bạc” mà!). Như món “Xúp măng tây cua” tổng cộng có 35 phút (chuẩn bị 10 + nấu khoảng 25 phút). Hay món “Lẩu hải sản”: 30 + 20 phút = 50 phút. Chỉ chưa đầy một tiếng đồng hồ đã có một món ngon, nổi tiếng dùng ngay tại nhà: tươi, bổ dưỡng, hợp vệ sinh và nhất là chứng tỏ “đẳng cấp” của mình với gia đình! Còn gì bằng!

Một đôi điều…

Món ngon ngoài nguyên liệu còn tùy thuộc vào gia vị, cách nêm nếm của người nấu…Đọc qua “Những món Việt Nam” của Nguyễn Thu Hương, tôi - một người “thích ăn nhưng ghét nấu” cũng phải thay đổi nhận thức của mình. Chỉ muốn đáp lại thịnh tình của tác giả qua một vài đóng góp sau đây

- Đối tượng của tác phẩm: có thể hiểu là không chỉ dành riêng cho người Đức, dù ấn bản đầu tiên là song ngữ Đức - Việt. Có những món ăn Việt Nam trong sách này chưa thật sự thích hợp với dân Đức, và nếu chúng ta giới thiệu với người dân Nhật, Nga…thì sao?

- Tiêu chí nào để đưa các món ăn vào quyển sách này? Vì tựa sách bao quát “Những món ăn Việt Nam” nhưng thực tế còn rất nhiều món của nước ta chưa có trong sách. Vả lại với một đất nước có nền ẩm thực trải dài suốt ba miền: Bắc – Trung – Nam như nước ta, nên chăng tác giả chỉ giới thiệu các món ăn tiêu biểu của Việt Nam (có thể chọn một số món ngon của từng miền). Ngoài ra trong sách có cả những món ăn trong gia đình thường thấy như các món canh, đồ mặn, kho xào…nhưng cũng có những món thường người ta chỉ ăn ở nhà hàng do phải chuẩn bị công phu, tốn kém như phở, bánh xèo, lẩu…(Nếu được tách ra thành những phần riêng biệt, tôi nghĩ lần tái bản đến sẽ có thêm nhiều nội dung phong phú)

- Cách dùng từ ngữ: a) phần đặt tên món ăn: có một vài món tên hơi dài (có lẽ tác giả muốn minh định các nguyên liệu dùng để chế biến?). Như tên các món sau: “Canh hẹ nấu với nấm rơm, tàu hủ và thịt xay” (có thể nói gọn là canh hẹ?); “Thịt bò xào hành hành tây, ớt chuông và rau cần” (có thể nói gọn là thịt bò xào?). Một số tên hơi lạ (cầu kỳ?) như: “Ớt chuông dồn thịt xốt lưu ly”. b) phần diễn đạt: nếu đối tượng là Việt kiều hoặc người trong nước, họ sẽ không quen (thậm chí không hiểu) với một số từ địa phương của các vùng miền trong cả nước. Điển hình là tên gọi các loại rau, củ, gia vị (ớt sừng trâu, ngò rí…); các nguyên liệu để chế biến như tên các loài cá, thịt…Các động tác, cách thức nấu ăn như: chần mì trong nước sôi, chần qua nước sôi…

Tất cả những nhận xét trên chỉ nhằm làm cho “Những món ăn Viêt Nam” của tác giả Nguyễn Thu Hương phong phú hơn lên trong những lần tái bản và biên soạn song ngữ tiếp theo (Nhật - Việt, Nga - Việt…). Nghe kể lại quá trình làm việc nghiêm túc, khoa học cùng với những cộng sự người nước ngoài của chị, chúng ta có quyền tin tưởng rằng nền ẩm thực nước nhà sẽ được nhiều người biết đến hơn sau khi đọc quyển sách này.

ThS. Nguyễn Công Khanh
 

http://www.kinhthuong.com.vn/item.php?cat_id=2956&news_id=2956